[x]

Konkurs architektoniczno-urbanistyczny na opracowanie koncepcji siedziby Muzeum Książąt Lubomirskich /

lokalizacja / Wrocław, Polska
status / projekt konkursowy 2018
zespół projektowy / Liliana Krzycka, Rafał Pieszko, Artur Nitribitt,
Kasia Turza-Rachwał, Adam Rachwał

budynek publiczny

Główna idea

Założeniem nowej siedziby Muzeum Książąt Lubomirskich we Wrocławiu jest kontynuacja zastanej historii, scalenie istniejącego i nowoprojektowanego obiektu dla symbiotycznego funkcjonowania obu jako całościowy i uzupełniający się organizm. W ten sposób nowy budynek ma za zadanie opowiedzieć kolejny rozdział związany z funkcjonowaniem oddziału siedziby Zakładu Narodowego im. Ossolińskich XXI wieku, jako przestrzeni muzeum otwartego z atrakcyjnymi i elastycznymi przestrzeniami wystaw. Ulokowany poniżej poziomu terenu hol główny pełni swoistą rolę placu publicznego łącznego główne funkcje obiektu i stanowiącego łącznik pomiędzy epokami – przeszłością i współczesnością, swoiste forum spotkań dla obu budynków jednej instytucji. Forma budynku nawiązuje do lewitującej nad placem publicznym szkatuły, chroniącej drogocenne skarby. Uniesienie tego „skarbca” niczym arki ma zapewnić bezpieczeństwo przechowywanych tam zbiorów i jednocześnie otworzyć parter na sąsiadujące ulice oraz pozwala kadrować widoki na sąsiednie budynki.

Siedziba Muzeum Książąt Lubomirskich hol główny

widok z ulicy na hol główny

Siedziba Muzeum Książąt Lubomirskich schemat ideowy

schemat ideowy

Założenia urbanistyczno-architektoniczne

Wytyczne planu miejscowego zakładają obowiązkową linię zabudowy dla nowego budynku od południa, tym samym może się to wiązać z utratą istniejącego widoku na budynek Zakładu Narodowego im. Ossolińskich od strony placu Uniwersyteckiego. Jednocześnie nowa bryła budynku zasłoni widok na fasadę barokowego Kościoła Rzymskokatolickiego pw. Najświętszego Imienia Jezus. Proponowany budynek uwalnia parter zachowując w części połączenie wizualne z wyżej wymienionymi obiektami i tworzy plac publiczny wewnątrz budynku na przeciągnięciu traktu pieszego od strony placu Uniwersyteckiego. Dodatkowo osie widokowe zostały wzmocnione poprzez podcięcia sufitu parteru, które otwierają panoramy na sąsiadujące obiekty.

Siedziba Muzeum Książąt Lubomirskich plan sytuacyjny

plan sytuacyjny

Wjazd do parkingu podziemnego oraz dostawy muzealne zlokalizowane zostały od strony zachodniej, bezpośrednio z ulicy, dzięki temu północna część działki pozostaje otwarta dla ruchu pieszego. Ma to szczególne znaczenie w kontekście przyszłej przebudowy dawnego budynku wydziału farmacji, gdzie na przyległym placu planowana jest przestrzeń publiczna. Od tej strony projektuje się również dodatkową usługę w parterze oraz wejście boczne do budynku. Tym samym projektowany budynek nie tworzy barier w postaci zaplecza i otwiera się na każdą stronę zastanej przestrzeni.

Siedziba Muzeum Książąt Lubomirskich schemat urbanistyczny

schemat urbanistyczny

Założenia funkcjonalno-użytkowe

Proponowany budynek próbuje odpowiedzieć na wyzwania współczesnego i nowoczesnego trendu myślenia o budynkach muzealnych jako muzeum otwartego. Współczesne media m.in. Internet umożliwiają dotarcie do informacji bez konieczności wychodzenia z domu. Muzea, galerie i centra sztuki wymagają przedefiniowania, aby zachęcić do zwiedzania dlatego coraz częściej wykorzystywana jest w nich idea „otwartej galerii” wychodzącej w przestrzeń ulicy, by zachęcić przechodnia do wejścia. Przenikanie się dwóch światów – zewnętrznego ulicy i wnętrza kryjącego skarby kultury oraz wzajemne obserwowanie – to elementy charakteryzujące demokratyczne instytucje zmieniające nastawienie do chowanej w przeszłości za grubymi ścianami sztuki. Przeszklone sale wystawowe, dają możliwość wstępnego zapoznania się z dziełami sztuki z poziomu i perspektywy ulicy zachęcając przechodnia do wejścia. Taki sposób funkcjonowania przestrzeni przewidziano dla strefy parteru wystawy czasowej i podziemia. Elastyczność przestrzeni wystaw czasowych od aranżacji wystaw o wysokim poziomie bezpieczeństwa do całkowitego „otwarcia i wylania się wystaw na ulicę” a także na strefę holu głównego zapewni atrakcyjność i zmienność w funkcjonowaniu parteru budynku, będzie przyczyną do eksperymentu.

Hol główny pełni bardzo istotne zadanie łącznika pomiędzy funkcjami nowego i istniejącego budynku zwłaszcza, że w istniejącej siedzibie Zakładu Narodowego im. Ossolińskich zauważalny jest brak reprezentacyjnej, jednoznacznie określnej przestrzeni dużego foyer na miarę rangi tej instytucji. Obniżenie poziomu holu pozwala uzyskać dwukondygnacyjną przestrzeń do wygodnej ekspozycji wysokich rzeźb, obrazów, długich arrasów. Zachowanie wglądu z ulicy dodatkowo wzmacnia dramatyzm i rangę projektowanej przestrzeni. Dodatkowo, audytorium dostępne z poziomu obniżonego holu głównego, w łatwy sposób obsługuje oba gmachy. Do holu niższego prowadzą łagodne szerokie schody siedziskami i leżankami, które podkreślą charakter placu publicznego.

Proponuje się również wejście dodatkowe do budynku od strony Barokowego Ogrodu Ossolińskich. Powiązanie obu budynków holem głównym umiejscowionym w podziemiu oraz stworzenie dodatkowego wejścia od strony ogrodu, ułatwi komunikację pomiędzy budynkami. Jednocześnie koncepcja zakłada pełną funkcjonalność nowego budynku bez połączenia z budynkiem Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Dzięki temu Inwestor może zdecydować o zakresie tego połączenia a prace wykonać etapami.

Kierunek zwiedzania wystaw może być dowolny, ale projektuje się główną ustaloną ścieżkę zwiedzania w postaci zamkniętej wstęgi od zakupu biletu na poziomie holu i przejście przez wystawę czasową do wystaw stałych na poziomie piętra i powrót do holu głównego i stąd kontynuacja zwiedzania pozostałych działów, gabinetów i wystaw Zakładu Narodowego im. Ossolińskich lub wyjście do Barokowego Ogrodu Ossolińskich.

Parking umieszczono na poziomie -2, gdzie w niewielkiej części miejsc postojowych proponuje się dwupoziomowy system parkowania. Na kondygnacjach wyższych projektuje się funkcje biurowe zorganizowane wokół centralnego trzonu z magazynami. Na dachu projektowanego budynku proponuje się zielony taras, jako miejsce spotkań, pracy i odpoczynku. Zielona przestrzeń w projektowanym budynku nawiązuje do przestrzeni wewnętrznych dziedzińców na sąsiednich działkach.

Siedziba Muzeum Książąt Lubomirskich pierwsze piętro

plan pierwszego piętra

Siedziba Muzeum Książąt Lubomirskich plan parteru

plan parteru

Siedziba Muzeum Książąt Lubomirskich kondygnacja podziemna

plan kondygnacji podziemnej

Siedziba Muzeum Książąt Lubomirskich przekrój

przekrój

Rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe

Budynek w konstrukcji żelbetowej częściowo prefabrykowanej, gdzie główną konstrukcję parteru stanowią starannie rozlokowane podpory zbiorcze pozwalające uwolnić cenną przestrzeń na kondygnacji przyziemia od siatki słupów. Rozwiązanie to podkreśla ideę lewitującej szkatułki nad placem publicznym, tworzy atrakcyjniejszą przestrzeń dla reprezentacyjnego holu głównego oraz uwalnia ściany zewnętrzne parteru pozwalając tworzyć wysokie i w pełni przeźroczyste przeszklenia. Dzięki temu umożliwiony jest pełniejszy wgląd do holu głównego i w razie potrzeby do projektowanej przestrzeni wystaw czasowych a cały parter jeszcze bardziej otwiera się na ulicę.

Okładzina tworząca rozrzeźbiony sufit parteru wykonana jest z perforowanych paneli metalowych koloru złotego. Panele stanowią element akustyczny oraz umożliwiają wentylację i instalację oświetlenia. Powłokę zewnętrzną pozostałej części elewacji i dachu budynku stanowi okładzina z paneli z betonu architektonicznego z powtarzalnym wzorem – uproszczonym logo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Ma to stanowić nowoczesną interpretację detalu w budynku jednocześnie nawiązywać do zbiorów instytucji jak medaliony czy monety Gabinetu Numizmatycznego. Doświetlenie naturalne przestrzeni na kondygnacjach wyższych stanowią przeszklenia w postaci otwieralnych okien schowanych za perforowaną okładziną metalową w kolorze srebrnoszarym, która tworzy jednolitą strukturę z okładziną betonową elewacji. Panele jednocześnie chronią budynek przed nadmiernym nagrzaniem i zapewniają możliwość stworzenia jednolitej struktury „szkatuły”, emanującej światłem i podkreślającej delikatnie okna po zapadnięciu zmroku, gdy przestrzeń jest użytkowna.

Siedziba Muzeum Książąt Lubomirskich ścieżki zwiedzania

schemat ścieżek zwiedzania

Siedziba Muzeum Książąt Lubomirskich wystawy czasowe

scheamt elastyczności przestrzeni wystawy czasowej

Rozwiązania proekologiczne i energooszczędne

Projektowane ściany zewnętrzne o wysokim współczynniku izolacyjności cieplnej i szczelności powietrznej zapewniają minimalne starty ciepła i chronią przed przegrzaniem budynku. W budynku projektuje się systemy inteligentnego zarządzania energią , wodą i wentylacją. Wszystkie pomieszczenia z dostępem światła dziennego posiadają możliwość naturalnej wentylacji poprzez otwierane okna. Na dachu projektowanego budynku projektuje się taras zielony magazynujący wodą deszczową oraz proponuje się instalację paneli fotowoltaicznych na połaciach zwróconych w kierunku wewnętrznego wirydarzu – panele niewidoczne z ulicy. Ze względu na duże zapotrzebowanie na strumień wentylacji, jako główne źródło ciepła proponuje się centralną kotłownię na bazie powietrznej pompy ciepła czy modułów kogeneracyjnych CHP (Combined Heat and Power).

Siedziba Muzeum Książąt Lubomirskich hol główny

widok na hol główny łączący istniejący i nowy budynek

Siedziba Muzeum Książąt Lubomirskich ogórd na dachu

ogród na dachu

Siedziba Muzeum Książąt Lubomirskich

widok od strony placu Uniwersyteckiego

Siedziba Muzeum Książąt Lubomirskich

widok od strony ulicy Szewskiej