[x]
30/09/2015
jerzyk apus apus

/// Jerzyk (Apus apus) fot.M.Szymański

Niezaprzeczalnie Wrocław jest miastem spotkań również dla jerzyków. Ze względu na specyficzną tkankę zabudowy miasta Wrocławia, ptaki powracają tu co roku do swoich miejsc lęgowych. Niestety miejsca te są nieustannie niszczone poprzez modernizację budynków, a ptakom nie oferuje się alternatywy w postaci budek lęgowych pod okapami dachów. Jerzyki to bardzo pożyteczne ptaki, zjadające ogromne ilosci komarów i meszek.

W ramach tegorocznego budżetu obywatelskiego dla miasta Wrocławia, zgłosiliśmy projekt budowy wieży lęgowej dla jerzyków. Wieża dla jerzyków to specjalna wolnostojąca konstrukcja zawierająca miejsca lęgowe dla jerzyków, w której ptaki mogą bezpiecznie gniazdować.

Zapraszamy do zapoznania się z projektem nr 622 i do oddania głosu na ten projekt podczas głosowania.

Pierwotnie jerzyki zamieszkiwały góry, gnieżdżąc się pomiędzy skałami i na wysokich drzewach. Obecnie najliczniejsze populacje znajdują się w miastach i osiedlach, gdzie gniazdują w budynkach, kominach, wieżach kościelnych. Od lat 90. XX wieku obserwuje się w Europie, w tym także w Polsce, znaczne zmniejszanie liczebności gatunków ptaków w miastach, takich jak jerzyk, czy wróbel, które zamieszkują budynki. Wśród przyczyn wymienia się przede wszystkim remonty i prace termomodernizacyjne oraz zastępowanie starych budynków nowymi. Ocieplane budynki i nowoczesne budownictwo pozbawiane jest zakamarków - dogodnych miejsc lęgowych, w których mogłyby gnieździć się jerzyki.

POSŁUCHAJ JERZYKOWEGO GŁOSU:

Jerzyki, jako pogromcy owadów, w otoczeniu ludzkich siedzib, pełnią bardzo ważną rolę. Jedna para jerzyków zjada w ciągu dnia ok 20 tysięcy komarów, fakt ten został potwierdzony badaniami. Wiele polskich miast, co roku zmaga się z plagą meszek i komarów, w celu odkomarzania używa się szkodliwych dla środowiska środków chemicznych. Dla przykładu w ciągu ostatnich 4 lat Świnoujście wydało na ten cel ponad milion złotych. Jeden oprysk jest bardzo kosztowny, ograniczony na mały teren i bardzo nietrwały. Wrocław ze względu na bezpośrednią lokalizację przy rzece i jej rozlewiskach może być narażony na podobne problemy w przyszłości.

opryski

/// Opryskiwanie środkiem na komary fot.Robert Kowalewski/Agencja Gazeta

Jednym ze sposobów ochrony jerzyków jest tworzenie dla nich bezpiecznych miejsc gniazdowania. Mogą to być różnego rodzaju budki lęgowe wieszane na budynkach lub specjalnie przeznaczone dla nich budowle takie jak wieże lęgowe, w których będą mogły spokojnie gniazdować. Jerzyki gnieżdżąc się licznie w wieży będą chronić ludzi przed uciążliwymi owadami latającymi, którymi się żywią (różne komary i meszki). Przykłady podobnych wież zlokalizowanych w innych krajach Europy i Azji pokazują, że jerzyki bardzo chętnie owe konstrukcje zamieszkują, wpływając pozytywnie na zmniejszenie liczebności uciążliwych dla człowieka owadów. Proces zasiedlania wieży przez jerzyki może wynieść 1-4 lat w zależności od lokalizacji. Jerzyki bardzo przywiązują się do swojego miejsca gniazdowania i będą do niego powracać każdego roku przez resztę swojego życia.

exeter swift tower

/// Przykładowa konstrukcja wieży dla jerzyków w mieście Exeter, Wielka Brytania
zdjęcie Emily Stallworthy - Devon Wildlife Trust

Konstrukcja wieży lęgowej może zostać zrealizowana bardzo szybko i nie tylko podkreśli troskę miasta o przyszłość jerzyków podczas roku Europejskiej Stolicy Kultury, ale będzie służyć przez wiele następnych lat. „Wieża dla jerzyka” będzie stanowić coroczne miejsce lęgów jerzyków podczas ich pobytu w Polsce, tj. od połowy maja do września. Konstrukcja ma zachęcić jerzyki do gniazdowania we Wrocławiu, a tym samym do zjadania meszek i komarów, które są utrapieniem mieszkańców miasta. Wieża wesprze badania nad tymi ptakami, będzie sprzyjać ogólnoświatowej akcji ochrony jerzyka i promować informację o tym, jak pożyteczny dla człowieka jest ten ptak oraz jak można pomóc w jego ochronie (np. poprzez wieszanie budek na balkonach, czy zwracanie uwagi na prawidłowe przeprowadzanie termomodernizacji).

Projekt przewiduje instalację ok. 100 budek lęgowych, tablicy informacyjnej z ogólnymi informacjami na temat jerzyków i ich ochrony oraz instalację paneli fotowoltaicznych zasilających oświetlenie i elektroniczny wabik. Dodatkowo takie konstrukcje mogą zostać wyposażone w system monitoringu ptaków, który dopełni funkcję stacji badawczej o transmisję na żywo z wnętrza miejsc lęgowych. Obraz z transmisji mógłby zostać udostępniony do publicznej sieci internetowej. Dzięki temu wieża będzie pełnić swoją funkcję edukacyjną również poza miastem.

Poprzez obecność wieży w mieście, mieszkańcy dowiadują się o obecności ptaków w mieście oraz o problemie zmniejszającej się ich liczebności. W konsekwencji chętniej zadbają o to, aby podczas następnej termomodernizacji czy remontu budynku zapewniono zastępstwo w postaci budek lęgowych. Jedna wieża może być przyczyną setek budek lęgowych zawieszonych przez mieszkańców.

>>> DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ NA TEMAT KONSTRUKCJI WIEŻ LĘGOWYCH DLA JERZYKÓW